Borstontwikkeling in de puberteit

Waar het meestal mee begint

De foto toont het kledingstuk waarmee de meeste meisjes beginnen: een sportbeha zonder beugel en zonder cupmaat, in confectiematen. Dat is voor deze fase precies goed, want de borst verandert nog en een vaste cupmaat past dan hooguit een paar maanden. Comfort en een strakke maar niet knellende band zijn belangrijker dan pasvorm in technische zin.

Wanneer het begint

Bij de meeste meisjes komt de eerste ontwikkeling tussen het achtste en dertiende jaar op gang, met een gemiddelde rond de tien à elf jaar. Het eerste teken is een klein, soms gevoelig schijfje weefsel onder de tepel, de borstknop. Dat kan aan één kant maanden eerder komen dan aan de andere. De hele ontwikkeling duurt daarna nog drie tot vijf jaar.

De vijf stadia

Artsen beschrijven de ontwikkeling in vijf stadia, de stadia van Tanner. Stadium één is de situatie voor de puberteit, stadium twee de borstknop, stadium drie de verdere groei van klier- en vetweefsel, stadium vier de fase waarin tepel en tepelhof als een apart heuveltje uitsteken en stadium vijf de volwassen vorm. Niet iedereen doorloopt stadium vier zichtbaar, en dat is normaal.

Verschil tussen links en rechts

In deze periode is asymmetrie eerder regel dan uitzondering: de ene kant loopt vooruit op de andere en het verschil kan een hele cupmaat bedragen. Meestal trekt dat in de loop van de jaren grotendeels bij. Blijft er een duidelijk verschil, dan is dat op zichzelf niet ongezond; pas als het hinderlijk is of ver uit elkaar loopt, is het zinnig het te bespreken.

Gevoeligheid en pijn

Groeiende borsten zijn vaak gevoelig, soms zo dat aanraking of sporten pijn doet. Dat hoort erbij en verdwijnt als de groei afvlakt. Een goed zittende sportbeha helpt, ook bij sport, omdat het weefsel dan minder beweegt. Pijn die eenzijdig is, gepaard gaat met roodheid of koorts, of met een duidelijke zwelling, hoort wel te worden nagekeken.

De eerste echte bh

Zodra de groei rustiger wordt, meestal een jaar of twee na de eerste ontwikkeling, is een gemeten maat zinvol. Begin met beugelloze modellen met een verstelbare band; een beugel is pas nuttig als de vorm min of meer vast is. Meet opnieuw na elke groeispurt, want in deze fase klopt een maat zelden langer dan een half jaar.

Wanneer u er een arts bij haalt

Als er voor het achtste jaar al duidelijke ontwikkeling is, als er op het dertiende jaar nog niets is gebeurd, als de ontwikkeling ergens stilvalt, of bij een knobbel die hard aanvoelt, groeit of vastzit. Ook eenzijdige vochtafscheiding uit de tepel hoort te worden bekeken. In de meeste gevallen blijkt het onschuldig, maar dat is iets wat een arts vaststelt.