Borstpijn en andere klachten

Waar dit gesprek thuishoort

De foto toont een spreekkamer: een arts in gesprek met een patiënt. Dat is de plek waar borstpijn hoort te worden besproken zodra u zich zorgen maakt, en tegelijk de plek waar de meeste mensen te horen krijgen dat er niets ernstigs aan de hand is. Pijn is namelijk zelden het eerste teken van borstkanker; de meeste tumoren doen geen pijn.

Cyclische pijn

De meest voorkomende vorm hangt samen met de menstruatiecyclus: beide borsten worden in de tweede helft van de cyclus gevoelig, gespannen en soms knobbelig, en dat zakt weg zodra de menstruatie begint. Het is hormonaal en op zichzelf onschuldig. Het kan hinderlijk genoeg zijn om er iets aan te doen, maar het is geen ziekte.

Niet-cyclische pijn

Pijn die los staat van de cyclus is vaker eenzijdig en op één plek. Oorzaken zijn onder meer een cyste, een ontsteking, een doorgemaakte stoot, spier- of ribklachten, of pijn die vanuit de borstkas of de rug wordt gevoeld. Een ontsteking van het kraakbeen tussen rib en borstbeen geeft pijn die precies op de borst lijkt te zitten maar dat niet is.

De bh als oorzaak

Een verkeerd zittende bh is een onderschatte reden. Een te ruime band laat het weefsel bewegen, wat trekt aan het bindweefsel; een te kleine cup of een beugel op weefsel geeft plaatselijke drukpijn. Bij vrouwen met grotere borsten kan alleen al het meten en aanpassen van de maat de klachten flink verminderen, ook bij sporten.

Wat helpt

Een goed passende, ondersteunende bh, ook 's nachts bij hevige klachten. Verder: pijnstilling met paracetamol of een ontstekingsremmende gel, minderen met cafeïne als u merkt dat het scheelt, en bijhouden wanneer de pijn optreedt. Bij ernstige cyclische klachten zijn er medicamenteuze opties; die bespreekt u met de huisarts.

Ontsteking herkennen

Een borstontsteking geeft een rode, warme, pijnlijke plek, vaak met koorts en een grieperig gevoel. Bij borstvoeding komt dat regelmatig voor en is snel handelen belangrijk: blijven voeden of kolven, warmte en rust, en bij aanhoudende klachten dezelfde dag contact met de huisarts of verloskundige. Buiten de borstvoedingsperiode is een ontsteking minder gewoon en hoort ze altijd te worden beoordeeld.

Wanneer u het laat nakijken

Bij pijn op één plek die weken aanhoudt, bij pijn met een voelbare zwelling, bij roodheid of huidverandering, bij vocht uit de tepel, en bij pijn die 's nachts wakker maakt. Ook als de pijn onschuldig blijkt, is dat een geruststelling die het bezoek waard is: onzekerheid weegt zwaarder dan een consult.

Bijhouden wat u voelt

Een eenvoudig dagboekje is bij borstpijn verrassend nuttig: noteer een paar weken lang per dag of er pijn is, waar, hoe erg op een schaal van tien, en waar u in de cyclus zit. Vaak wordt dan meteen zichtbaar of de pijn cyclisch is of niet, en dat is precies wat de huisarts nodig heeft om te bepalen of onderzoek zinvol is. Neem het aantekeningetje mee naar het consult; het scheelt een gesprek waarin alles uit het geheugen moet komen.