Een knobbeltje gevonden

Wie er naar uw foto's kijkt

Op de foto beoordeelt een radioloog mammografieopnamen op een lichtkast. Dat is de tweede stap in het traject dat begint zodra u met een knobbel bij de huisarts komt. Belangrijk om vooraf te weten: de meeste knobbels blijken goedgaardig, en het onderzoek is er juist op gericht dat snel en zeker vast te stellen.

Eerst de huisarts

De huisarts vraagt naar de duur, naar veranderingen met de cyclus, naar eerdere problemen en naar borstkanker in de familie. Daarna volgt lichamelijk onderzoek van beide borsten en de oksels. Bij een duidelijke afwijking of bij twijfel verwijst hij naar een mammapoli. Vraag bij een verwijzing naar de wachttijd; in Nederland zijn de meeste mammapoli's ingericht op een afspraak binnen enkele werkdagen.

Het drievoudig onderzoek

Op de mammapoli gebeurt in één bezoek wat elders soms weken duurt. Er is lichamelijk onderzoek door een chirurg of verpleegkundig specialist, er is beeldvorming, en bij een verdachte afwijking wordt weefsel of vocht afgenomen. Die drie samen geven een betrouwbaar beeld, en vaak hoort u dezelfde dag al een eerste indruk.

Mammografie of echo

Bij vrouwen onder ongeveer dertig jaar is een echo de eerste keus, omdat jong borstweefsel dicht is en op een mammografie slecht te beoordelen. Boven die leeftijd wordt meestal een mammografie gemaakt, vaak aangevuld met een echo. Een MRI wordt gebruikt bij erfelijke aanleg, bij implantaten met vraagtekens en soms om de uitgebreidheid in kaart te brengen.

Punctie en biopt

Bij een cyste kan vocht worden opgezogen met een dunne naald; de zwelling verdwijnt dan meteen. Bij een vaste afwijking wordt met een dikkere naald een klein weefselcilindertje genomen, onder plaatselijke verdoving en meestal onder echogeleiding. Dat voelt als een korte, harde klik. De patholoog beoordeelt het weefsel; de uitslag duurt enkele werkdagen.

Wat de uitkomsten betekenen

Een cyste is een met vocht gevuld blaasje en goedaardig. Een fibroadenoom is een goedaardig gezwel van klier- en bindweefsel, vaak bij jongere vrouwen, dat meestal gewoon kan blijven zitten. Vetnecrose kan ontstaan na een stoot of na een ingreep. Blijkt het wel om kanker te gaan, dan volgt aanvullend onderzoek en wordt in een multidisciplinair overleg een behandelplan opgesteld.

De dagen ertussen

Wachten op een uitslag is voor de meeste mensen het zwaarste deel. Neem iemand mee naar het uitslaggesprek, schrijf uw vragen op en vraag om een samenvatting op papier. Vraag ook wie uw vaste aanspreekpunt is; op vrijwel elke mammapoli is dat een verpleegkundig specialist die u tussendoor kunt bellen.

Als er niets wordt gevonden

Ook dan geldt: blijf letten op veranderingen. Een geruststellende uitslag zegt iets over dit moment en deze afwijking. Komt er een nieuwe knobbel, verandert de bestaande van vorm of grootte, of ontstaan er andere verschijnselen, dan gaat u opnieuw naar de huisarts.