Zwangerschap en borstvoeding

Het eerste teken

Gevoelige, gespannen borsten zijn voor veel vrouwen het eerste signaal van een zwangerschap, nog voor de test. Onder invloed van oestrogeen en progesteron groeit het kliersysteem uit: de kwabjes vermeerderen zich en de doorbloeding neemt toe, waardoor de aderen zichtbaarder worden. In het eerste trimester is dat vaak de meest opvallende verandering aan het lichaam.

Wat er zichtbaar verandert

De tepelhof wordt donkerder en groter, de kliertjes van Montgomery komen als kleine bobbeltjes naar voren en de borsten nemen in omvang toe, gemiddeld één tot twee cupmaten. De huid kan uitrekken, met striemen tot gevolg; daar is niets aan te doen en het vervaagt na verloop van tijd. Meet uw bh-maat in deze periode opnieuw en kies modellen zonder beugel of met een zachte beugel.

Colostrum

Vanaf ongeveer week zestien kan er een klein beetje dikke, gelige vloeistof uit de tepel komen: colostrum. Dat is de eerste voeding, rijk aan afweerstoffen. Het is normaal, ook als het maanden voor de bevalling gebeurt, en het zegt niets over hoeveel melk er later komt. Ook als er niets komt, is dat geen voorspeller.

De eerste dagen na de bevalling

In de eerste dagen is er colostrum in kleine hoeveelheden. Rond dag drie tot vijf komt de melkproductie op gang en worden de borsten vol, warm en soms hard: stuwing. Vaak voeden, goed aanleggen en desnoods wat handmatig ontlasten helpen. Een harde, pijnlijke, rode plek met koorts wijst op een verstopt melkkanaal of een borstontsteking, en daarvoor belt u dezelfde dag de verloskundige of huisarts.

Aanbod en vraag

De melkproductie werkt op vraag: hoe vaker en effectiever er gedronken wordt, hoe meer er wordt aangemaakt. De grootte van de borst zegt niets over de hoeveelheid melk, want die wordt bepaald door het klierweefsel en niet door het vet. Vrouwen met kleine borsten kunnen ruim voldoende voeden.

Na het afbouwen

Als het voeden stopt, krimpt het klierweefsel weer, een proces dat maanden duurt. Veel vrouwen ervaren daarna dat de borsten kleiner of slapper aanvoelen dan voorheen. Dat komt niet door het voeden zelf maar door de zwangerschap en de daarna volgende krimp; onderzoek laat zien dat borstvoeding op zichzelf geen extra verslapping geeft. Wacht na het stoppen minstens zes maanden voordat u nieuwe bh's koopt of over een ingreep nadenkt.

Waarop u alert blijft

Zwangerschap en borstvoeding maken het lastiger om veranderingen op te merken, want de borsten voelen sowieso anders. Blijf letten op een knobbel die blijft zitten en niet meebeweegt met de voedingen, op een niet-genezende wond aan de tepel, op bloederig vocht en op eenzijdige roodheid die niet reageert op behandeling. Onderzoek is ook tijdens zwangerschap en borstvoeding mogelijk.